Po raz pierwszy zaobserwowano interakcję neutrina z atomem węgla

12 grudnia 2025, 16:31

Po raz pierwszy w historii zaobserwowano interakcję neutrina słonecznego z atomem węgla. O przełomowych badania poinformował na łamach Physical Review Letters międzynarodowy zespół naukowy z Portugalii, Kanady, USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Meksyku i Chin. Obserwacji dokonano w detektorze SNO+, który znajduje się SNOLAB. To kanadyjskie laboratorium specjalizujące się w fizyce neutrin, technologiach kwantowych i badaniu ciemnej materii znajduje się 2 kilometry pod ziemią. Warstwy skał znajdujące się nad detektorem, izolują go o innych niż neutrino sygnałów, znacznie zmniejszając szum tła.



Powstała najdokładniejsza mapa rozkładu ciemnej materii we wszechświecie

27 września 2018, 12:44

Międzynarodowa grupa badawcza opublikowała najobszerniejszą i najdokładniejszą mapę rozkładu ciemnej materii we wszechświecie. Mapę stworzono dzięki urządzeniu Hyper Suprime-Cam (HSC) znajdującemu się w japoński teleskopie Subaru na Hawajach.


Technika na husarza

19 czerwca 2009, 12:03

Mały wodny wąż z dwiema wypustkami na czubku nosa potrafi tak wystraszyć ryby, na które poluje, że uciekają w stronę jego głowy zamiast w odwrotnym kierunku. Jest tak pewny swego, że ostateczny cios wymierza w miejsce, gdzie ofiara powinna się, wg niego, znajdować, nie śledząc jej rzeczywistych posunięć.


Doskonale połączony mózg geniusza

7 października 2013, 10:33

Prawa i lewa półkula mózgu Alberta Einsteina były ze sobą niezwykle dobrze połączone. Wg naukowców z USA i Chin, ta właśnie cecha mogła stać za błyskotliwością noblisty.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


W Abusir odkryto kompleks grobowy jedynego przyjaciela władcy

18 października 2018, 11:09

W Abusir odkryto kompleks grobowy należący do "jedynego przyjaciela" i powiernika władcy - kapłana Kairesa. Zajmuje on powierzchnię ponad 500 m2. Poza grobem znajduje się tu także szereg innych pomieszczeń, które służyły do celów rytualnych, w tym do oczyszczania kapłanów przed wejściem do grobowca.


W powietrzu dobry, w wodzie zły

11 lipca 2009, 07:15

Mangan obecny w środowisku człowieka może być korzystny dla zdrowia, ale tylko wtedy, gdy jest rozpylony w powietrzu - uważają naukowcy z Wake Forest University. Co ciekawe, ten sam pierwiastek obecny w wodzie może być z kolei szkodliwy.


Wężowy odcisk mózgowy

29 października 2013, 09:38

Nowe studium, którego wyniki ukazały się w piśmie PNAS, wydaje się potwierdzać teorię, że ewolucja ostrego widzenia u naszych przodków była częściowo napędzana lękiem przed wężami.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


W środowiskach tlenowych zachodziło "tostowanie" białek z tkanek miękkich dinozaurów

13 listopada 2018, 11:47

Choć nie jest to intuicyjne skojarzenie, okazuje się, że przypieczona skórka tostów i zachowane tkanki miękkie z kości dinozaurów mają ze sobą coś wspólnego. Co to takiego, opisano na łamach Nature Communications.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk